17 czerwca 2026 r. z Gdańska wyrusza jubileuszowa, 40. wyprawa badawcza AREX na Spitsbergen, realizowana na pokładzie statku badawczego s/y Oceania Instytutu Oceanologii PAN. Jest to wyjątkowy moment podsumowujący cztery dekady nieprzerwanych badań prowadzonych przez naukowców Instytutu w Arktyce.
Program AREX jest jednym z najdłużej prowadzonych polskich programów obserwacyjnych w Arktyce. Dzięki regularnym pomiarom wykonywanym od 1987 roku naukowcy mogą śledzić tempo i skalę przemian zachodzących w jednym z najbardziej wrażliwych regionów świata. Jubileuszowa wyprawa stanowi kolejny ważny krok w kontynuacji tej wyjątkowej serii badań.
Szczególne miejsce w tej historii zajmuje sama Oceania – wyjątkowa jednostka badawcza, zwodowana w 1985 roku, łącząca cechy żaglowca i nowoczesnego statku naukowego. Dzięki swojej konstrukcji może prowadzić badania zarówno na otwartym morzu, jak i w trudno dostępnych rejonach przybrzeżnych Arktyki. Już przez ponad 40 lat służy setkom naukowców realizujących projekty z zakresu oceanografii, biologii morza, chemii środowiska i klimatologii, stając się symbolem polskich badań morskich i polarnych. W ostatnich latach Oceania stała się także ważną platformą edukacyjną i popularyzatorską. Na jej pokładzie realizowane są międzynarodowe szkoły dla studentów i młodych naukowców, projekty artystyczne łączące naukę ze sztuką, nagrania filmów dokumentalnych i programów telewizyjnych oraz działania popularyzujące wiedzę o morzach, oceanach i zmianach klimatu.
Podczas tegorocznej wyprawy realizowane będą badania oceanograficzne, biologiczne, biogeochemiczne, atmosferyczne, optyczne i akustyczne, których celem jest monitorowanie zmian zachodzących w Arktyce Europejskiej oraz lepsze zrozumienie funkcjonowania morskich ekosystemów w warunkach postępujących zmian klimatu.
13 czerwca 2026 r. odbyła się kolejna edycja Sopockiego Pikniku Naukowego. Wydarzenie po raz kolejny przyciągnęło licznych miłośników nauki i pokazało, że nauka może fascynować, bawić i inspirować.
Na 31 stoiskach pracownicy Instytutu Oceanologii PAN oraz przedstawiciele 20 zaprzyjaźnionych instytucji prezentowali swoje badania, naukowe pasje i ciekawe eksperymenty. Pomimo zmiennej pogody ponad 900 odwiedzających miało okazję wcielić się w rolę naukowców, samodzielnie przeprowadzać doświadczenia, rozmawiać ze specjalistami oraz uczestniczyć w interesujących wykładach i pokazach.
Dziękujemy wszystkim wystawcom, wolontariuszom, partnerom oraz gościom za wspólnie spędzony dzień i stworzenie wyjątkowej atmosfery tego wydarzenia. Do zobaczenia podczas kolejnej edycji Sopockiego Pikniku Naukowego!
Fotorelacja z wydarzenia:
https://old.iopan.pl/Albumy/Piknik2026_TK/index.html
https://old.iopan.pl/Albumy/Piknik2026/index.html
Z przyjemnością informujemy o kolejnych sukcesach grantowych pracowników naszego Instytutu.
Projekty C-SCALE (kier. proj. dr Katarzyna Koziorowska) oraz BluePaths (kier. proj. dr hab. Karol Kuliński, prof. IOPAN) uzyskały finansowanie w konkursie JPI Oceans Joint Call on Blue Carbon Ecosystems 2025. Oba przedsięwzięcia będą realizowane w ramach międzynarodowych konsorcjów badawczych.
Tematyka konkursu JPI Oceans „Blue Carbon Ecosystems” koncentruje się na poszerzaniu wiedzy naukowej, udoskonalaniu metodologii i protokołów pomiarowych oraz identyfikowaniu skutecznych działań mających na celu zwiększenie potencjału ekosystemów niebieskiego węgla w zakresie łagodzenia zmian klimatu.
Sukces ten jest tym bardziej znaczący, że spośród 24 złożonych wniosków do finansowania zarekomendowano jedynie 4 projekty, z czego 2 obejmują udział naukowców IO PAN.
Serdecznie gratulujemy kierownikom projektów i wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie zwycięskich wniosków. Życzymy powodzenia w realizacji projektów, owocnej współpracy z partnerami oraz wielu interesujących wyników naukowych!
Narodowe Centrum Nauki ogłosiło wyniki konkursów OPUS 30 i SONATA 21. Z przyjemnością informujemy, że finansowanie uzyskały cztery projekty badawcze przygotowane przez naukowczynie Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk.
Dofinansowanie otrzymały projekty kierowane przez:
Konkurs OPUS jest skierowany do naukowców na wszystkich etapach kariery, natomiast SONATA wspiera badaczki i badaczy rozpoczynających budowanie własnych zespołów naukowych. Tegoroczna edycja konkursów cieszyła się rekordowym zainteresowaniem – do NCN wpłynęło ponad 3700 wniosków, co czyni ją największą w historii tych programów.
Serdecznie gratulujemy Kierowniczkom projektów i życzymy powodzenia w realizacji zaplanowanych badań oraz wielu satysfakcjonujących wyników naukowych.
17 czerwca 2026 r. o godz. 12:00 odbędzie się seminarium naukowe, podczas którego dr hab. Magdalena Mrokowska, prof. IGF (Instytut Geofizyki PAN), wygłosi wykład pt. „The role of exopolymers in marine snow retention at pycnoclines”.
W trakcie seminarium przedstawiona zostanie rola egzopolimerów (EPS) – substancji wydzielanych przez glony i bakterie – w procesach agregacji cząstek oraz akumulacji śniegu morskiego na piknoklinach. Wykład połączy zagadnienia z zakresu fizyki, chemii i biologii środowiska morskiego, prezentując zarówno wyniki badań terenowych, jak i eksperymentów laboratoryjnych.
Dr hab. Magdalena Mrokowska specjalizuje się w badaniach transportu cząstek w środowiskach morskich i rzecznych oraz wpływu egzopolimerów na właściwości fizykochemiczne ekosystemów wodnych. W swojej pracy wykorzystuje techniki wizualizacyjne, pomiary przepływu oraz badania reologiczne.
Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych. Gość będzie przebywał w Instytucie do czwartkowego popołudnia, istnieje więc możliwość indywidualnych spotkań i dyskusji naukowych.
15 czerwca 2026 r. o godz. 9:00 odbędzie się seminarium naukowe, podczas którego dr hab. Maciej Lisicki, prof. UW (Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego), wygłosi wykład pt. „The Eventful Journey to Depth. Advection and Diffusion in Deep-Sea Encounters of Marine Snow”.
Marine snow (śnieg morski) znajduje się na styku fizyki, biologii i nauk o klimacie. Podczas wykładu zostaną przedstawione najnowsze wyniki badań dotyczące procesów transportu i spotkań opadających cząstek organicznych z mikroorganizmami oraz innymi cząstkami zawieszonymi w oceanie. Szczególna uwaga poświęcona będzie roli dyfuzji mikroskopowej, która – jak pokazują nowe badania – może znacząco zwiększać częstość takich interakcji nawet w środowisku zdominowanym przez procesy adwekcyjne. Wyniki te mają istotne znaczenie dla zrozumienia funkcjonowania biologicznej pompy węglowej oceanu oraz globalnego obiegu węgla.
Dr hab. Maciej Lisicki jest fizykiem teoretycznym specjalizującym się w fizyce materii miękkiej i aktywnej, układach złożonych oraz biologicznej mechanice płynów. Kieruje grupą badawczą na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Jego badania koncentrują się na procesach transportu w mikroskali, zachowaniu mikroorganizmów w środowiskach płynnych oraz modelowaniu zjawisk fizycznych występujących zarówno w przyrodzie, jak i w codziennym życiu. Po uzyskaniu stopnia doktora na Uniwersytecie Warszawskim pracował przez blisko cztery lata na Uniwersytecie Cambridge, gdzie badał mechanizmy ruchu bakterii.
Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych. Po wykładzie dr hab. Maciej Lisicki pozostanie w Instytucie przez kilka godzin, co stworzy okazję do indywidualnych rozmów oraz dyskusji na temat potencjalnej współpracy naukowej.
