14 marca br. odwiedziła nas Pani Dyrektor Muzeum - Karin Moder oraz Aleksandra Sobczyk prowadząca projekt Encyklopedia Miasta.
W najbliższym czasie zostanie podpisany formalny list intencyjny, a już dziś IO PAN deklaruje pomoc w przygotowaniu haseł do encyklopedii o środowisku morskim i wspólną organizację spotkań z zakresu edukacji morskiej.
W dniach 11-12 marca w IO PAN odbyło się pierwsze z serii zaplanowych spotkań sieciujących (clustering events) zorganizowanych wspólnie przez dwa Europejskie projekty naukowe BioEcoOcean i ObsSea4Clim . Celem spotkania było nawiązanie bezpośredniej współpracy między tymi siostrzanymi projektami finansowanymi przez Unię Europejską w programie Horyzont Europa, których wspólnym celem jest rozwój i wzmacnianie zintegrowanego systemu obserwacji oceanu w Europie i na świecie.
Zgromadzeni naukowcy w większości reprezentowali dwie odrębne dziedziny – biologię i ekologię oraz fizykę morza. Płaszczyzną do wspólnej dyskusji był temat Kluczowych Zmiennych Oceanicznych (Essential Ocean Variables), nad których interdyscyplinarną integracją dyskutowano między innymi w formule „speed dating”. Pozwoliło to na zaangażowaną wymianę opinii między osobami, które na co dzień prowadzą badania w ramach swoich dyscyplin naukowych. Kluczowe Zmienne Oceaniczne (EOV) to zestaw wytycznych do obserwacji określonych kluczowych parametrów w oceanie potrzebnych do optymalnego poznania i zarządzania zasobami morskimi na potrzeby społeczeństwa.
Oprócz prezentacji i wymiany informacji o projektach, niezwykle istotną była wspólna sesja poświęcona zagadnieniu morskich fal gorąca (marine heat waves). Spojrzenie na to zjawisko z odmiennych naukowych perspektyw oraz wspólna dyskusja umocniły przekonanie o konieczności wspólnych inicjatyw przekraczających granice dyscyplin naukowych.
Wspólnym obradom konsorcjów dwóch projektów towarzyszyły również coroczne generalne spotkania, na których podsumowano dotychczasowe działania jak również omówiono plan działań na najbliższe miesiące działań projektów, które potrwają do stycznia 2027 roku. Całość wydarzenia została zorganizowana przez pracowników IO PAN zaangażowanych w realizację projektu BioEcoOcean, w którym IO PAN jest wiodącym partnerem.
W dniach 10-13 marca 2025 r., w Instytucie Oceanologii Polskiej Akademii Nauk w Sopocie odbywa się roczne spotkanie konsorcjum BioEcoOcean, organizowane we współpracy z siostrzanym projektem ObsSea4Clim.
W związku z koniecznością jak najszybszego wejścia w życie Porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową, podpisanego przez Polskę 21 września 2023 r. w Nowym Jorku (tzw. Traktat Oceaniczny ONZ), instytucje badające morze apelują do Premiera RP o wzmocnienie wysiłków na rzecz ratyfikacji tego dokumentu zarówno w kraju, jak i we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.
6-7 marca 2025 roku uczestniczyliśmy w Konferencji Krajowej Sieci Informacji o Bioróżnorodności, zatytułowanej "Polskie dane o bioróżnorodności: perspektywy dla nauki i praktyki".
Celem konferencji było podsumowanie stanu polskich danych o bioróżnorodności dostępnych w formie cyfrowej oraz przedstawienie potencjalnych zastosowań tych danych w różnych dziedzinach. Wydarzenie skupiło się na roli współpracy z Global Biodiversity Information Facility (GBIF) oraz na korzyściach płynących z integracji z tym międzynarodowym systemem, który umożliwia łatwy dostęp do danych o bioróżnorodności z całego świata.
Podczas konferencji zaprezentowaliśmy referat pt. „Nowatorskie metody pozyskiwania danych w środowisku morskim", w którym szczególną uwagę poświęciliśmy zastosowaniu nieinwazyjnych metod z wykorzystaniem kamer podwodnych. Opisaliśmy kamery operowane przez nurków, kamery wystawiane pod wodą na dłuższy czas oraz kamery opuszczane w toni wodnej. Te metody pozwalają na zbieranie bogatych danych na temat występowania gatunków, habitatów, struktur biologicznych, interakcji biotycznych, śladów na dnie i wielu innych zjawisk.
Wnioski z konferencji wskazują na rosnącą rolę cyfrowych zasobów w badaniach nad bioróżnorodnością, co otwiera nowe możliwości zarówno w nauce, jak i w praktyce ochrony środowiska. Zostało podkreślone znaczenie otwartego dostępu do wiedzy, który sprzyja efektywnej współpracy międzynarodowej i umożliwia szersze wykorzystanie danych, które wcześniej były trudniej dostępne.
5 marca 2025 r. Instytut Oceanologii PAN w Sopocie i Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku podpisali list intencyjny, który otwiera drzwi do wspólnych działań na rzecz ochrony podwodnego dziedzictwa kulturowego. Razem będziemy prowadzić badania, edukować i promować wyniki działań.
Współpraca obejmuje, m.in.:
Ze strony Instytutu Oceanologii PAN list parafował prof. dr hab. Jan Marcin Węsławski – Dyrektor, ze strony Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku - Szymon Kulas, p.o. Dyrektora.
