Czy mały, niemal niewidoczny skorupiak może opowiedzieć ważną historię o bioróżnorodności i relacji człowieka z przyrodą? W najnowszym tekście prof. Jana Marcina Węsławskiego przeczytacie o zmieraczku (Talitrus saltator), jego zanikaniu na polskich plażach oraz o niezwykłej współpracy naukowców i artystów realizowanej w ramach projektu MARBEFES. To właśnie ta historia zostanie zaprezentowana podczas World Conference on Marine Biodiversity jako przykład tego, jak sztuka może wspierać naukę w budowaniu społecznego zrozumienia dla ochrony przyrody.
Artykuł w Gazecie Wyborczej (e-wydanie)
Pełny tekst dostępny w załączonym pliku PDF
Z przyjemnością informujemy, że w najnowszym notowaniu za 2025 rok wzrosły wskaźniki czasopisma „Oceanologia”.
Impact Factor czasopisma zwiększył się z 2.4 do 2.6, natomiast indeks CiteScore (Scopus) wzrósł z 5.4 do 5.6.
Gratulujemy redakcji oraz wszystkim autorom publikującym na łamach „Oceanologii”.
W dniach 22–24 czerwca 2026 r. na Uniwersytecie Pomorskim w Słupsku odbyła się V Konferencja Naukowa Polskich Badaczy Morza „Stan i trendy zmian środowiska morskiego” (V KNPBM). Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli polskich ośrodków naukowych zajmujących się badaniami morza, oceanografią, ochroną środowiska morskiego, geologią, hydrologią oraz innymi dziedzinami nauk o morzu.
Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk reprezentowało liczne grono naukowców, którzy prezentowali wyniki swoich badań, uczestniczyli w sesjach naukowych oraz aktywnie włączali się w dyskusje poświęcone najważniejszym wyzwaniom związanym z funkcjonowaniem ekosystemów morskich. Przedstawiciele IO PAN współtworzyli również program konferencji, m.in. poprzez udział w Komitecie Naukowym wydarzenia.
Konferencja była doskonałą okazją do wymiany wiedzy i doświadczeń, nawiązywania nowych kontaktów naukowych oraz dyskusji na temat przyszłości badań Morza Bałtyckiego i światowego oceanu w kontekście zmian klimatu oraz ochrony środowiska morskiego.
Dziękujemy organizatorom za przygotowanie wydarzenia, a wszystkim uczestnikom za inspirujące prezentacje i wartościowe dyskusje. Szczególnie cieszy nas sukces doktorantki Nikoli Szlachty z MŚSD, realizującej pracę doktorską w IO PAN, która zdobyła nagrodę za najlepszą prezentację w ramach konkursu dla młodych naukowców. W uzasadnieniu decyzji przewodniczący Komitetu Naukowego, prof. dr hab. Mirosław Darecki, zwrócił uwagę na umiejętne pokazanie, w jaki sposób prowadzone badania przekładają się na praktyczne aspekty ochrony środowiska. Wyróżnienie za prezentację otrzymała również doktorantka MŚSD, Nikola Wierzbicka-Mróz, która także realizuje pracę doktorską w Instytucie Oceanologii PAN. Serdecznie gratulujemy obu doktorantkom tego sukcesu!
W maju i czerwcu 2026 r. Instytut Oceanologii PAN, w ramach projektu MARBEFES, zorganizował cykl działań Coastal Watch w rejonie Zatoki Gdańskiej. W wydarzeniach uczestniczyli naukowcy, przedstawiciele administracji środowiskowej, organizacji pozarządowych, artyści, uczniowie oraz lokalne społeczności. Program obejmował m.in. warsztaty terenowe poświęcone bioróżnorodności plaż, wydarzenie inspirowane ideą BioBlitz oraz szkolenie dla pracowników administracji ochrony środowiska. Inicjatywy miały na celu popularyzację wiedzy o ekosystemach przybrzeżnych, wzmacnianie współpracy z interesariuszami oraz prezentację praktycznych zastosowań wyników projektu MARBEFES w ochronie przyrody.
Z przyjemnością informujemy o publikacji filmu prezentującego projekt SEABAS (Sea Basin Planning Support), realizowany w ramach Programu Interreg Baltic Sea Region.
Film przedstawia najważniejsze wyzwania związane z uwzględnianiem aspektów środowiskowych w planowaniu przestrzennym obszarów morskich Morza Bałtyckiego oraz działania podejmowane przez partnerów projektu w celu ich rozwiązania. W materiale partnerzy projektu wyjaśniają, czym jest SEABAS i jakie korzyści przynosi jego realizacja dla regionu Morza Bałtyckiego.
Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk jest partnerem projektu SEABAS i aktywnie uczestniczy w działaniach wspierających zrównoważone planowanie przestrzenne obszarów morskich oparte na wiedzy naukowej i ochronie ekosystemów morskich.
Więcej informacji o projekcie: „Integrating the Environmental Component into the Baltic Sea MSP Puzzle”
17 czerwca 2026 r. z Gdańska wyrusza jubileuszowa, 40. wyprawa badawcza AREX na Spitsbergen, realizowana na pokładzie statku badawczego s/y Oceania Instytutu Oceanologii PAN. Jest to wyjątkowy moment podsumowujący cztery dekady nieprzerwanych badań prowadzonych przez naukowców Instytutu w Arktyce.
Program AREX jest jednym z najdłużej prowadzonych polskich programów obserwacyjnych w Arktyce. Dzięki regularnym pomiarom wykonywanym od 1987 roku naukowcy mogą śledzić tempo i skalę przemian zachodzących w jednym z najbardziej wrażliwych regionów świata. Jubileuszowa wyprawa stanowi kolejny ważny krok w kontynuacji tej wyjątkowej serii badań.
Szczególne miejsce w tej historii zajmuje sama Oceania – wyjątkowa jednostka badawcza, zwodowana w 1985 roku, łącząca cechy żaglowca i nowoczesnego statku naukowego. Dzięki swojej konstrukcji może prowadzić badania zarówno na otwartym morzu, jak i w trudno dostępnych rejonach przybrzeżnych Arktyki. Już przez ponad 40 lat służy setkom naukowców realizujących projekty z zakresu oceanografii, biologii morza, chemii środowiska i klimatologii, stając się symbolem polskich badań morskich i polarnych. W ostatnich latach Oceania stała się także ważną platformą edukacyjną i popularyzatorską. Na jej pokładzie realizowane są międzynarodowe szkoły dla studentów i młodych naukowców, projekty artystyczne łączące naukę ze sztuką, nagrania filmów dokumentalnych i programów telewizyjnych oraz działania popularyzujące wiedzę o morzach, oceanach i zmianach klimatu.
Podczas tegorocznej wyprawy realizowane będą badania oceanograficzne, biologiczne, biogeochemiczne, atmosferyczne, optyczne i akustyczne, których celem jest monitorowanie zmian zachodzących w Arktyce Europejskiej oraz lepsze zrozumienie funkcjonowania morskich ekosystemów w warunkach postępujących zmian klimatu.
